ทุเรียนนับเป็นผลไม้ที่เป็นที่นิยมสำหรับผู้บริโภคชาวไทยและต่างประเทศ ในแต่ละปีทุเรียนเป็นผลไม้เศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้กับประเทศไทยในอันดับต้นๆ เลยก็ว่าได้ ซึ่งผลผลิตทุเรียนภาคตะวันออกช่วงที่ผ่านมา มีผลผลิตเพิ่มขึ้น จาก 575,542 ตัน ในปี 2564 เป็นจำนวน 729,110 ตัน ในปี 2565 และตลาดส่งออกหลักของไทยยังคงเป็นประเทศจีน แต่ปัญหาที่มักจะพบของทุเรียน คือ สุกไม่ทั่วกันบ้าง ตัดขายในขณะที่ต้นทุเรียนอายุยังไม่ถึง 120 วันบ้าง ทำให้พ่อค้าแม่ค้าต้องทิ้งสินค้าไป เนื่องจากสภาพภายนอกไม่มีอะไรที่บ่งบอกว่าสุกหรือไม่หวาน บริษัท บางกอก ทริลเลียน จำกัด จึงได้ร่วมมือกับคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม พัฒนาเครื่องมือ NIR ( Near Infared Technology) เพื่อวัดคุณภาพของทุเรียนหรือ Taste Score ทั้งในด้านค่าความแห้ง ค่าความหวาน และค่าความแน่นเนื้อของทุเรียนแกะเนื้อ เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจในการเลือกซื้อว่าจะได้เนื้อทุเรียนที่หวาน อร่อยตามที่คาดหวัง โดยการพัฒนาอุปกรณ์ NIR นี้ ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ บริหารโครงการโดยวิทยาลัยพัฒนศาสตร์ป๋วย อึ้งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ หน่วยขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสังคม ประจำพื้นที่ภาคกลาง

นางคำนึง พูลเถียะ ประธานที่ปรึกษา บริษัท บางกอก ทริลเลียน จำกัด ผู้ประกอบการทุเรียน มากกว่า 20 ปีเจ้าของแบรนด์ บ้านทุเรียนชาววัง เปิดเผยถึงความเป็นมาในการพัฒนาเครื่องมือตรวจวัดค่าคุณภาพของทุเรียน ว่า การบริโภคทุเรียนในประเทศจะมีเป็นลักษณะที่เป็นลูกสด ซึ่งผู้บริโภคไม่สามารถเห็นคุณภาพภายในเนื้อทุเรียนก่อนตัดสินใจซื้อ ทำให้มักประสบปัญหาทุเรียนด้อยคุณภาพ ได้ทุเรียนอ่อน สุกไม่เสมอกัน หวานไม่เท่ากัน ขณะเดียวกัน ก็มีการเสนอขายแบบแกะเนื้อล้วนเพื่อเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภค แต่อย่างไรก็ตามปัญหาเรื่องคุณภาพภายในเนื้อทุเรียนแกะเนื้อล้วนก็ยังประสบปัญหา ผู้บริโภคเองไม่สามารถตัดสินใจเลือกตามคุณภาพรสชาติที่ต้องการได้ เนื่องจากพิจารณาจากรูปลักษณะภายนอกและคำแนะนำจากผู้จัดจำหน่ายเท่านั้น

หากต้องการทราบคุณภาพภายในทุเรียนแกะเนื้อ จะต้องนำเนื้อทุเรียนไปวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ซึ่งทำให้เสียเวลา และต้องทำลายตัวอย่างเพื่อวิเคราะห์ Dried Matter ปกติจะใช้เวลา 2-3 วัน การทำลายตัวอย่าง ทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ประกอบการทุเรียน โดยทุเรียนที่ตรวจสอบไม่สามารถเอาไปขายได้ จากการศึกษานวัตกรรมเทคโนโลยีต่างๆ ที่ผ่านมาพบว่า มีโครงการของหลาย ๆ มหาวิทยาลัยที่มีการวิจัยในการนำ เครื่อง NIR Spectrometer มาวิเคราะห์การสุกของทุเรียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเครื่องที่พัฒนาและสร้างขึ้นมาเฉพาะสำหรับทุเรียนแกะเนื้อ ของภาควิชาวิศวกรรมการอาหาร คณะวิศวกรรมศาสตร์ กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

บริษัท บางกอก ทริลเลียน จึงได้ร่วมมือกับ รศ.ดร.รณฤทธิ์ ฤทธิรณ หัวหน้าห้องปฏิบัติการ Near Infrared (NIR) Technology คณะวิศวกรรมศาสตร์ กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในการพัฒนานวัตกรรมที่พร้อมใช้งาน เพื่อวัดค่าความอร่อยของทุเรียนแกะเนื้อ หรือ Taste Score และเกิดบริการใหม่ๆ ที่ส่งผลต่อความยั่งยืนของธุรกิจทุเรียนในประเทศ ตั้งแต่เกษตรกร ผู้ประกอบการค้าขายทุเรียนจนถึงมือผู้บริโภค เพื่อให้ผู้บริโภคทุเรียนแกะเนื้อมีความมั่นใจในคุณภาพของทุเรียน

ทางด้าน รศ.ดร.รณฤทธิ์ ฤทธิรณ ผู้พัฒนาเครื่องมือ NIR กล่าวว่า เทคโนโลยี Near Infrared ได้พัฒนาขึ้นเพื่อให้ผู้ประกอบการทุเรียน ได้ใช้ประโยชน์ในการวัดค่าความสุก ค่าความหวาน และค่าความแน่นเนื้อของทุเรียน โดยเครื่องจะต้องแนบกับเนื้อทุเรียนโดยผ่านฟิล์มที่ห่อหุ้มบนภาชนะบนกล่องหรือถาด เครื่องจะมีขนาดพอเหมาะสำหรับให้ผู้ใช้ถือกะทัดรัด ไม่เทอะทะ ในการออกแบบเครื่องตรวจสอบคุณภาพทุเรียนแกะเนื้อ จะออกแบบให้หัววัดมีลักษณะที่ราบแนบไปกับเนื้อทุเรียน ตัวเครื่องมีลักษณะเป็นเครื่องแบบพกพา อาศัยการทำงานด้วยแบตเตอรี่ มีสวิตซ์วัดบริเวณด้ามจับเพื่อสะดวกในการวัด และแสดงผลผ่านแอพลิเคชันทางหน้าจอมือถือ หรือแทบเลต เพื่อจัดการข้อมูลผลการวิเคราะห์ได้สะดวก โดยใช้ฟังก์ชันความสามารถของโทรศัพท์มือถือ เครื่องวิเคราะห์นี้จะสามารถวัดค่าการดูดกลืนแสงในช่วงคลื่นสั้น ทำให้เครื่องสามารถแสดงค่าคุณภาพของทุเรียนตามที่ต้องการได้

เครื่อง NIR จะทำงานโดยการเปิดสวิตซ์ ON-OFF จากนั้นทำการเชื่อมต่อ Bluetooth กับแอพลิเคชัน Bio Insight บนโทรศัพท์มือถือ ซึ่งถูกพัฒนาขึ้นเพื่อใช้กับเครื่อง NIR โดยแอพลิเคชันที่สร้างขึ้นประกอบไปด้วยค่าความแห้งของเนื้อทุเรียน ค่าความหวาน จะมีหน่วยเป็นบริกซ์ และค่าความแน่นเนื้อของทุเรียน หน้าจอการวัด ซึ่งสามารถระบุชื่อตัวอย่าง และระบุให้บันทึก/ไม่บันทึกข้อมูลในโทรศัพท์ได้ โดยเมื่อกด SCAN ครั้งแรก เครื่องจะทำการสอบเทียบเครื่องก่อน เมื่อสอบเทียบเรียบร้อย ก็จะสามารถใช้วัดตัวอย่างได้ โดยการนำหัววัดไปแนบให้สนิทกับตัวอย่าง แล้วกดวัดโดยกดปุ่มที่หน้าจอโทรศัพท์ (SCAN) หรือกดสวิตซ์วัดที่ตัวเครื่องก็ได้ เมื่อกดวัดตัวอย่าง หน้าจอจะแสดงผลการวิเคราะห์ฯ บนหน้าจอทั้ง 3 ค่าพร้อมๆ กัน ภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่วินาที

บริษัท บางกอก ทริลเลียน ได้เปิดให้บริการ “ทุเรียนอร่อยดังใจ ใช้ NIR Technology” ทั้งการนำเครื่องตรวจวัดคุณภาพทุเรียนไปบริการให้ถึงร้านค้าผู้ประกอบการทุเรียน หรือให้บริษัทฯ จัดส่งทุเรียนที่ผ่านการวัดคุณภาพเรียบร้อยแล้วจัดส่งให้ผู้ประกอบการทุเรียนเพื่อสร้างอาชีพให้กับพ่อค้าแม่ค้าที่จำหน่ายทุเรียนแกะเนื้อที่ได้คุณภาพ ช่วยสร้างรายได้ สร้างความมั่นคง มีเงินเหลือมากขึ้น สร้างการรวมกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าทุเรียนแกะเนื้อล้วนคุณภาพสูง ลดขยะทุเรียนอ่อน ลดขยะเปลือกทุเรียนทิ้งรวมกับขยะทั่วไป จะทำให้คนในสังคมเริ่มตระหนักถึงการซื้อ-ขาย ทุเรียนดีมีคุณภาพ สร้างวัฒนธรรมการซื้อ-ขายใหม่ที่เป็นธรรม ตลอดจนชาวสวนที่ต้องการขยายตลาดทุเรียนแก่จัด จะมีตลาดรองรับที่เพิ่มขึ้น จากการนำเครื่องตรวจวัดคุณภาพทุเรียนมาใช้งาน คาดว่าจะส่งผลให้ผู้บริโภคประทับใจในคุณภาพทุเรียนอย่างต่อเนื่อง

ผู้สนใจรับบริการเครื่อง NIR เพื่อตรวจวัดคุณภาพทุเรียน ติดต่อสอบถามได้ที่ สรายุทธ นุ่มกำเหนิด มือถือ 087-922-6977